Acento ortográfico y tilde son el mismo signo

En razón, el acento se oye en zón y se escribe sobre la ó. En regresen, se oye en gre, pero no se escribe: re-gre-sen. La diferencia entre ambas palabras es la tilde, no la presencia o ausencia de acento prosódico.

Para identificarlo, separa la palabra, localiza su sílaba tónica y aplica la regla correspondiente. Los grupos siguientes permiten consultar los ejemplos; el pilar de reglas de acentuación reúne la explicación general.

Selecciona un grupo de ejemplos

Palabras agudas con tilde

El acento recae en la última sílaba. La colección incluye casos de la regla general y casos de hiato, como maíz. Para ampliar, consulta las agudas con tilde.

50 ejemplos

  1. acciónac · ciónTónica: ción
  2. acnéac · néTónica: né
  3. AdánA · dánTónica: dán
  4. afána · fánTónica: fán
  5. alemána · le · mánTónica: mán
  6. anísa · nísTónica: nís
  7. aúna · únTónica: ún
  8. BallónBa · llónTónica: llón

    Apellido; se conserva como nombre propio, no como variante de balón.

  9. barónba · rónTónica: rón
  10. bastarábas · ta · ráTónica: rá
  11. blasónbla · sónTónica: són
  12. caféca · féTónica: fé
  13. CanadáCa · na · dáTónica: dá
  14. canapéca · na · péTónica: pé
  15. cancióncan · ciónTónica: ción
  16. cañónca · ñónTónica: ñón
  17. carnécar · néTónica: né
  18. cebúce · búTónica: bú
  19. cojínco · jínTónica: jín
  20. comprensióncom · pren · siónTónica: sión
  21. comúnco · múnTónica: mún
  22. condicióncon · di · ciónTónica: ción
  23. conmocióncon · mo · ciónTónica: ción
  24. cotíco · tíTónica: tí

    Nombre de un tejido.

  25. decisiónde · ci · siónTónica: sión
  26. dejéde · jéTónica: jé
  27. enfrentóen · fren · tóTónica: tó
  28. ensucióen · su · cióTónica: ció
  29. estáes · táTónica: tá
  30. estudiées · tu · diéTónica: dié
  31. ganarága · na · ráTónica: rá
  32. israelíis · ra · e · líTónica: lí
  33. limónli · mónTónica: món
  34. maízma · ízTónica: íz
  35. muriómu · rióTónica: rió
  36. nociónno · ciónTónica: ción
  37. ocurrióo · cu · rrióTónica: rrió
  38. ÓscarÓs · carTónica: car
  39. paíspa · ísTónica: ís
  40. papápa · páTónica: pá
  41. pensépen · séTónica: sé
  42. perdónper · dónTónica: dón
  43. PerúPe · rúTónica: rú
  44. ratónra · tónTónica: tón
  45. razónra · zónTónica: zón
  46. reírre · írTónica: ír
  47. sacudiósa · cu · dióTónica: dió
  48. sillónsi · llónTónica: llón
  49. sofáso · fáTónica: fá
  50. tendráten · dráTónica: drá

Palabras graves con tilde

La penúltima sílaba es tónica. Observa que árbol y río no llevan tilde por la misma regla; el segundo contiene un hiato con vocal cerrada tónica.

70 ejemplos

  1. agoníaa · go · ní · aTónica: ní
  2. alegríaa · le · grí · aTónica: grí
  3. altaneríaal · ta · ne · rí · aTónica: rí
  4. anacroníaa · na · cro · ní · aTónica: ní
  5. antropologíaan · tro · po · lo · gí · aTónica: gí
  6. árbolár · bolTónica: ár
  7. arcoírisar · co · í · risTónica: í
  8. automóvilau · to · mó · vilTónica: mó
  9. azúcara · zú · carTónica: zú
  10. bícepsbí · cepsTónica: bí
  11. bicromíabi · cro · mí · aTónica: mí
  12. búhobú · hoTónica: bú
  13. caceríaca · ce · rí · aTónica: rí
  14. cáncercán · cerTónica: cán
  15. cenaduríace · na · du · rí · aTónica: rí
  16. CésarCé · sarTónica: Cé
  17. céspedcés · pedTónica: cés
  18. citologíaci · to · lo · gí · aTónica: gí
  19. clímaxclí · maxTónica: clí
  20. cómiccó · micTónica: có
  21. comisaríaco · mi · sa · rí · aTónica: rí
  22. cómocó · moTónica: có
  23. cóndorcón · dorTónica: cón
  24. continúacon · ti · nú · aTónica: nú
  25. coreografíaco · re · o · gra · fí · aTónica: fí
  26. córnercór · nerTónica: cór
  27. críocrí · oTónica: crí
  28. cursileríacur · si · le · rí · aTónica: rí
  29. dátildá · tilTónica: dá
  30. débildé · bilTónica: dé
  31. díasdí · asTónica: dí
  32. DíazDí · azTónica: Dí
  33. difícildi · fí · cilTónica: fí
  34. dúodú · oTónica: dú
  35. egoístae · go · ís · taTónica: ís
  36. estériles · té · rilTónica: té
  37. fácilfá · cilTónica: fá
  38. fémurfé · murTónica: fé
  39. fisonomíafi · so · no · mí · aTónica: mí
  40. fonologíafo · no · lo · gí · aTónica: gí
  41. fósilfó · silTónica: fó
  42. ginecologíagi · ne · co · lo · gí · aTónica: gí
  43. GonzálezGon · zá · lezTónica: zá
  44. grafologíagra · fo · lo · gí · aTónica: gí
  45. habladuríaha · bla · du · rí · aTónica: rí
  46. homeopatíaho · me · o · pa · tí · aTónica: tí
  47. hosteleríahos · te · le · rí · aTónica: rí
  48. ideologíai · de · o · lo · gí · aTónica: gí
  49. inmunologíain · mu · no · lo · gí · aTónica: gí
  50. inútili · nú · tilTónica: nú
  51. judíoju · dí · oTónica: dí
  52. lápizlá · pizTónica: lá
  53. lenceríalen · ce · rí · aTónica: rí
  54. lexicologíale · xi · co · lo · gí · aTónica: gí
  55. mártirmár · tirTónica: már
  56. microcirugíami · cro · ci · ru · gí · aTónica: gí
  57. museologíamu · se · o · lo · gí · aTónica: gí
  58. neologíane · o · lo · gí · aTónica: gí
  59. ortografíaor · to · gra · fí · aTónica: fí
  60. PérezPé · rezTónica: Pé
  61. raícesra · í · cesTónica: í
  62. RamírezRa · mí · rezTónica: mí
  63. ríorí · oTónica: rí
  64. RodríguezRo · drí · guezTónica: drí
  65. símilsí · milTónica: sí
  66. teníate · ní · aTónica: ní
  67. terminologíater · mi · no · lo · gí · aTónica: gí
  68. tráilertrái · lerTónica: trái
  69. túneltú · nelTónica: tú
  70. útilú · tilTónica: ú

Palabras esdrújulas con tilde

La sílaba tónica es la antepenúltima. Todas las esdrújulas llevan tilde, tengan tres sílabas o más.

70 ejemplos

  1. aéreoa · é · re · oTónica: é
  2. aerolíneaa · e · ro · lí · ne · aTónica: lí
  3. afónicoa · fó · ni · coTónica: fó
  4. alérgicoa · lér · gi · coTónica: lér
  5. anémicoa · né · mi · coTónica: né
  6. ánguloán · gu · loTónica: án
  7. ápiceá · pi · ceTónica: á
  8. apolíticoa · po · lí · ti · coTónica: lí
  9. apóstrofea · pós · tro · feTónica: pós
  10. AréchigaA · ré · chi · gaTónica: ré

    Apellido.

  11. bárbarobár · ba · roTónica: bár
  12. bélicobé · li · coTónica: bé
  13. CáceresCá · ce · resTónica: Cá
  14. cálidocá · li · doTónica: cá
  15. cántarocán · ta · roTónica: cán
  16. caóticoca · ó · ti · coTónica: ó
  17. capítuloca · pí · tu · loTónica: pí
  18. cápsulacáp · su · laTónica: cáp
  19. célulacé · lu · laTónica: cé
  20. cerámicace · rá · mi · caTónica: rá
  21. cívicocí · vi · coTónica: cí
  22. códicecó · di · ceTónica: có
  23. comunicólogoco · mu · ni · có · lo · goTónica: có
  24. cúrcumacúr · cu · maTónica: cúr
  25. dáselodá · se · loTónica: dá
  26. décimodé · ci · moTónica: dé
  27. depósitode · pó · si · toTónica: pó
  28. drásticodrás · ti · coTónica: drás
  29. ejércitoe · jér · ci · toTónica: jér
  30. eléctricoe · léc · tri · coTónica: léc
  31. electrónicoe · lec · tró · ni · coTónica: tró
  32. émuloé · mu · loTónica: é
  33. épicoé · pi · coTónica: é
  34. esdrújulaes · drú · ju · laTónica: drú
  35. esófagoe · só · fa · goTónica: só
  36. específicoes · pe · cí · fi · coTónica: cí
  37. fantásticofan · tás · ti · coTónica: tás
  38. fatídicofa · tí · di · coTónica: tí
  39. fenotípicofe · no · tí · pi · coTónica: tí
  40. fotógrafofo · tó · gra · foTónica: tó
  41. génerogé · ne · roTónica: gé
  42. geofísicage · o · fí · si · caTónica: fí
  43. geopolíticage · o · po · lí · ti · caTónica: lí
  44. góticogó · ti · coTónica: gó
  45. habitáculoha · bi · tá · cu · loTónica: tá
  46. héroeshé · ro · esTónica: hé
  47. honoríficoho · no · rí · fi · coTónica: rí
  48. horóscopoho · rós · co · poTónica: rós
  49. húmedohú · me · doTónica: hú
  50. imagínatei · ma · gí · na · teTónica: gí
  51. implícitoim · plí · ci · toTónica: plí
  52. inéditoi · né · di · toTónica: né
  53. intrépidoin · tré · pi · doTónica: tré
  54. inútilesi · nú · ti · lesTónica: nú
  55. irónicoi · ró · ni · coTónica: ró
  56. MálagaMá · la · gaTónica: Má
  57. máquinasmá · qui · nasTónica: má
  58. mediterráneome · di · te · rrá · ne · oTónica: rrá
  59. meteorológicome · te · o · ro · ló · gi · coTónica: ló
  60. océanoo · cé · a · noTónica: cé
  61. onomásticoo · no · más · ti · coTónica: más
  62. órdenesór · de · nesTónica: ór
  63. oxígenoo · xí · ge · noTónica: xí
  64. pregúntamepre · gún · ta · meTónica: gún
  65. redúcelore · dú · ce · loTónica: dú
  66. repúblicare · pú · bli · caTónica: pú
  67. términotér · mi · noTónica: tér
  68. tómalotó · ma · loTónica: tó
  69. toxicológicoto · xi · co · ló · gi · coTónica: ló
  70. váyansevá · yan · seTónica: vá

Palabras sobresdrújulas con tilde

La sílaba tónica aparece antes de la antepenúltima. Aquí se muestran formas verbales con pronombres unidos; amplía la explicación en sobresdrújulas.

20 ejemplos

  1. ábremeloá · bre · me · loTónica: á
  2. apágameloa · pá · ga · me · loTónica: pá
  3. apréndeteloa · prén · de · te · loTónica: prén
  4. bébanselobé · ban · se · loTónica: bé
  5. cómetelocó · me · te · loTónica: có
  6. cuéntaselocuén · ta · se · loTónica: cuén
  7. devuélvemelode · vuél · ve · me · loTónica: vuél
  8. dígamelodí · ga · me · loTónica: dí
  9. enfríaseloen · frí · a · se · loTónica: frí
  10. entrégaseloen · tré · ga · se · loTónica: tré
  11. estúdiateloes · tú · dia · te · loTónica: tú
  12. explícameloex · plí · ca · me · loTónica: plí
  13. gánatelogá · na · te · loTónica: gá
  14. guárdaseloguár · da · se · loTónica: guár
  15. júramelojú · ra · me · loTónica: jú
  16. muéstraselomués · tra · se · loTónica: mués
  17. ordénaseloor · dé · na · se · loTónica: dé
  18. pregúntaselopre · gún · ta · se · loTónica: gún
  19. pruébameloprué · ba · me · loTónica: prué
  20. reproduciéndoselore · pro · du · cién · do · se · loTónica: cién

Monosílabos con tilde diacrítica

La tilde ayuda a distinguir funciones, como tú frente a tu. La forma correcta depende de la oración; estos diez casos no representan una lista de todos los monosílabos tónicos.

10 ejemplos

  1. cuálcuálTónica: cuál
  2. dédéTónica: dé
  3. élélTónica: él
  4. másmásTónica: más
  5. mímíTónica: mí
  6. quéquéTónica: qué
  7. séséTónica: sé
  8. sísíTónica: sí
  9. tétéTónica: té
  10. tútúTónica: tú

Adverbios en -mente con tilde

Conservan la tilde del adjetivo de origen: fácil → fácilmente. Se marcan sus dos sílabas tónicas, incluida men. Se tratan aparte porque tienen dos acentos prosódicos.

20 ejemplos

  1. ágilmenteá · gil · men · teTónicas: á y men
  2. analógicamentea · na · ló · gi · ca · men · teTónicas: ló y men
  3. cómodamentecó · mo · da · men · teTónicas: có y men
  4. cortésmentecor · tés · men · teTónicas: tés y men
  5. débilmentedé · bil · men · teTónicas: dé y men
  6. difícilmentedi · fí · cil · men · teTónicas: fí y men
  7. dócilmentedó · cil · men · teTónicas: dó y men
  8. fácilmentefá · cil · men · teTónicas: fá y men
  9. fríamentefrí · a · men · teTónicas: frí y men
  10. hábilmentehá · bil · men · teTónicas: há y men
  11. inequívocamentei · ne · quí · vo · ca · men · teTónicas: quí y men
  12. inútilmentei · nú · til · men · teTónicas: nú y men
  13. metódicamenteme · tó · di · ca · men · teTónicas: tó y men
  14. pacíficamentepa · cí · fi · ca · men · teTónicas: cí y men
  15. rápidamenterá · pi · da · men · teTónicas: rá y men
  16. técnicamentetéc · ni · ca · men · teTónicas: téc y men
  17. teóricamentete · ó · ri · ca · men · teTónicas: ó y men
  18. trágicamentetrá · gi · ca · men · teTónicas: trá y men
  19. últimamenteúl · ti · ma · men · teTónicas: úl y men
  20. únicamenteú · ni · ca · men · teTónicas: ú y men

40 oraciones con palabras que llevan tilde

Se destacan las palabras con tilde. Una oración puede contener varios tipos; el contador se refiere a oraciones completas.

40 ejemplos

  1. No sé por qué has estado riendo tantísimo.

  2. Este es el mejor de los paraísos.

  3. Esto se hará fácilmente, ya lo verás.

  4. Él es el mejor de nuestros huéspedes.

  5. Confió profundamente en ti.

  6. El jefe de la revista publicó una entrevista falsa.

  7. Ninguno pensó que esto se saldría de las manos.

  8. Estoy cómoda en este sofá.

  9. Los análisis salieron bien.

  10. Tengo muchos exámenes este mes.

  11. Ella se terminó su café y se retiró a su casa.

  12. Deberás hablar sinceramente con papá y mamá.

  13. Deberían entregar ese informe rápidamente.

  14. Aquí nadie haría nada contra ti.

  15. Cuéntame todo lo que deseas.

  16. Solía vivir en este lugar cuando era pequeña.

  17. Así será mejor todo.

  18. Ellos habían dicho que pasarían temprano por los niños.

  19. No me marcharía si tú no me hubieras corrido de aquí.

  20. Si yo fuera tú, terminaría ese cuadro ya; lo pintaría bellamente y lo cubriría para que nada le pasara.

  21. Al parecer sí lloverá hoy.

  22. ¿Cómo estás este día?

  23. Ya está lista la selección de canciones y álbumes nuevos.

  24. No puedo contener tanta alegría.

  25. Sí, deberás hacer más de esas riquísimas galletas.

  26. Colocó los objetos dentro del círculo de sal.

  27. También ella sufrió mucho por ti.

  28. Nadie le dará la razón a María, pero tendrás que intentar ser más paciente con ella la próxima vez.

  29. Por fin ya tendré completa la colección.

  30. Ojalá nunca jamás tengas que llorar por amor.

  31. ¡Gané la lotería ayer!

  32. Descubrí que aún lo amo muchísimo.

  33. Todo esto me generó una gran emoción y ahora siento una conmoción en el pecho.

  34. No pude tomar la fotografía del callejón.

  35. El gerente dejó en descuento toda la lencería.

  36. Durante toda mi niñez, me encantó tomar jugo de limón y naranja.

  37. El frasco está muy bien cerrado; ábremelo, por favor.

  38. Mi gatito se fue; atrápamelo mientras yo apago la estufa.

  39. Eso que te pasó, cuéntamelo, por favor; así te sentirás mejor.

  40. Ese dinero no es tuyo, devuélvemelo ahora.

Cuándo se escribe la tilde

CasoCriterioEjemplos
AgudasTerminadas en vocal, n o s; n y s no deben ir precedidas de otra consonante.café, canción
GravesTerminadas en consonante distinta de n o s; también en varias consonantes o en y.árbol, bíceps
Esdrújulas y sobresdrújulasSiempre llevan tilde.música, cuéntaselo
Hiato con í o ú tónica y vocal abiertaLa vocal cerrada lleva tilde.río, país
Tilde diacríticaDepende de la función de la palabra.tú / tu, él / el
Adverbios en -menteConservan la tilde del adjetivo.fácilmente, alegremente

Los monosílabos se escriben sin tilde, salvo los casos de tilde diacrítica. La tilde tampoco se añade por ser una palabra importante o por querer destacarla.

Detalles que ayudan a usarla bien

La tilde se coloca sobre una vocal, no sobre una consonante. En vá-yan-se, corresponde a la á; la división debe conservarla. En aerolínea, la separación es a-e-ro-lí-ne-a, sin añadir una l después de la primera a.

Meteorológico tiene siete sílabas: me-te-o-ro-ló-gi-co. Su longitud no cambia la regla: es esdrújula. Tampoco conviene clasificar automáticamente como sobresdrújulos los adverbios en -mente: se explican en su propio grupo.

Este se escribe sin tilde en «Este es el mejor de los paraísos», donde no hay ambigüedad. En cambio, esté, del verbo estar, sí lleva tilde. No se decide mirando una palabra fuera de su oración.

Ilustración histórica de un búho y ejemplos de acento ortográfico
La frase se escribe «Él es un búho»: él lleva tilde diacrítica y búho, tilde por hiato.

Acento prosódico y acento ortográfico

PalabraEl acento se oye en¿Lleva tilde?
cajacaNo
razónzónSí
árbolárSí
regresengreNo

La sílaba tónica permite localizar el acento; las reglas de acentuación indican cuándo representarlo con tilde.